धुक्यातील नदी

🌷सह्याद्रीच्या कुशीतील आजच्या भटकंतीत ही घाटवाट मला मनोहारी निसर्ग भूमिकडे घेऊन गेली. हिरव्याकंच डोंगर रांगामधील धुक्यात तेथे नदी अगदी निवांत पहुडली होती..!

🏞️⛺🪢🦚🕊️🕊️🕊️

सह्याद्रीचे विचारपुष्प ९

 

🌷सह्याद्रीचे विचारपुष्प ९ :

" सह्याद्रीला यातना कमी नाहीत. लोक कुऱ्हाड चालवतात. आगी लावतात. वणवे पेटतात. उन्हाळा भाजून काढतो. पण, माझा सह्याद्री सुडाने पेटत नाही. तो कुणाचा तिरस्कार, क्रोध करीत नाही.

पहिल्याच पावसानंतर सह्याद्री सारी दुःख विसरून आपल्या माळरानावर पुन्हा हिरवाई आणण्यासाठी  स्वतःला गुंतवून घेतो. हे झुडप बघा पहिल्याच पावसानंतर कसे ठाम उभे राहिले आहे. 

माझ्याही मनात एक माळरान आहे. त्यासाठी जगाला दोष न देता या माळरानाचे नंदनवन करण्यासाठी परिश्रम घेईल. माळरान वाढू न देता तेथे मी  आनंदाचे बी रुजवेन. त्याला चैतन्याची कोमल पालवी आणेन. या पालवीत मग विवेकाचे पक्षी गाणे गातील. निर्मळ व्यवहाराच्या काडीने हृदयी आत्मानंदाचा एक खोपा गुंफेल. आणि, त्याकरिताच या अनमोल सह्य सृष्टीच्या सतत सान्निध्यात राहीन."

🏞️⛺🪢🦚🕊️🕊️🕊️

सह्याद्रीचे विचारपुष्प ८

🌷 _सह्याद्रीचे विचारपुष्प ८_ : 

 "भटकंती करताना तेव्हा ही वाट काटेकुटे आणि पानगळीने माखलेली होती. आता ती पाचूपर्ण पालवीने वाट सजलेली आहे. पर्वतरांगेतील त्या स्थानिक माणसाने तेव्हा चुकीची वाट दाखवून मला दुःख दिले होते. आता मात्र तो भाजीभाकरी, पाणी घेऊन योग्य वाट दाखविण्याकरीता माझ्यासाठी त्याच घाटमाथ्यावर ताटकळत उभा असतो.

 _कोणताही माणूस आणि कोणतीही वाट सतत सारखी राहू शकत नाही._ काळ-वेळ परिस्थितीनुसार ते बदलू शकतात. आणि म्हणून कधी दुःख तर कधी सुख देणारी बदलती माणसं, बदलत्या वाटा आनंदाने स्वीकारायला तुम्ही सतत तयार रहायला हवे."

🏞️⛺🪢🦚🕊️🕊️🕊️

सह्याद्रीचे विचारपुष्प ७

🌷सह्याद्रीचे विचारपुष्प ७ : 

गर्दीत, समूहात नसला तर कधीही घाबरु नकोस; गर्दी पुढे गेल्यानंतर मागे उरलेली असीम शांतता तुझ्या मालकीची आहे.

🏞️⛺🪢🦚🕊️🕊️🕊️

एक प्रभात आणि एक सांज

एक प्रभात आणि एक सांज 

पर्वतावर प्रभात झाली होती. ते काय आहे याचा शोध मी घेऊ लागलो. नाही ते धुकेच होते; पण वणवा पेटल्यानंतर धुराचे लोळ उठावेत आणि आसमंताला भिडावेत तसे ते दृश्य होते. शुभ्र बदकाची पिले आईमागे एका पाठोपाठ ओळीने रस्ता ओलांडतात जावीत त्यासारखा तो नजारा होता. धुक्याचा एक महाकाय गोळा घाटमाथ्यावरून थाटात दरीत उतरला. तीच धुक्यांची राणी असावी. त्यानंतर त्यामागोमाग तिचे अनेक पुंजके पिलांसमान दुडूदुडू धावत तो डोंगरमाथा ओलांडत आणि मग दरीत झेपावत होती. वाटले की याच धुक्याचा एक पुंजका असतो तर किती उधळलो असतो ना!

इकडे काही कृष्णमेघांनी सूर्यप्रकाश उगाच अडवून धरला होता. त्यामुळे गारवा वाढला व पर्वताने स्वतः आपली हिरवी चादर ओढली होती; पण ती अपूर्णच होती. काही केल्या त्याचे शरीर झाकले जात नव्हते. घाटमाथ्यावरच्या या धुक्यात आणि ऊन सावल्यांचा कधी मंद तर कधी वेगवान सरी अंगाखांद्यावर खेळवत मी माझा सारा दिवस उधळून टाकला.

आता सायंकाळ झाली होती.

पर्वत उतरताना एका झोपडीसमोर किती तरी वेळ रेंगाळलो. तेथे उदयाच्या सूर्य गोळ्यासमान एक दिवा लटकत होता. त्यामुळे तो अवघा परिसर स्वप्नातील महाल भासत होता. 

सह्याद्रीच्या कुटीत

आज सूर्य निजला होता

आहे आकाश साक्षीला

आज पर्वत लाजला होता

विलासात या सृष्टीच्या

शुभ्र धुके उधळते अंगणी

अवतरली ही बेधुंद सांज

हरवलीस कुठे सह्य साजणी 

त्या पर्वरांगांमध्ये आकाराला येणाऱ्या नवसृष्टीतील सत्य शोधायला पुन्हा येईन, असे ठरवून मी ती मदभरी सांज अनिच्छेने तेथेच सोडली; आणि उतराईच्या वाटेने चालू लागलो..!

- मनोज कापडे,

सह्याद्री पर्वतरांगा, पुणे,

तारीख २६ जून २०२३

पहिला मॉन्सून

🌷आज सह्याद्रीच्या कुशीत मॉन्सून आगमनाचा सोहळा पार पडला. कोकण पादाक्रांत करीत मॉन्सूनने घाटमाथ्यावर आरोहण केले.

 सुरुवातीला नैऋत्य दिशेला श्यामश्वेत मेघांनी गर्दी केली. पण, ते बरसत नव्हते. त्यानंतर रुसलेल्या मेघांची समजूत काढण्यासाठी एक शीतल पारदर्शक दुलई घेऊन वारा आला. तो मेघांना बरसण्यासाठी विनवू लागला. ती विनंती फळाला आली.

 आता पर्वतरांगेच्या मुखासमोर बरोबर मध्यभागी पठारी भागात मॉन्सूनच्या धारा बरसू लागल्या होत्या. डोंगर माथ्यावरून दिसणारा मॉन्सूनचा तो पहिला अभिषेक पाहून मी प्रसन्न झालो. नतमस्तक झालो. आनंदाच्या सह्य धारेत पहिल्या जलधारांसोबत चिंब बागडलो. 

ऐसी ही पवित्र भटकंती अमृत धारासंगे सफल जाहली..! 

🏞️⛺🦚🕊️🕊️🕊️

मॉन्सून रुसला

🌧️मॉन्सून रुसला आहे. सह्याद्रीच्या दऱ्याखोऱ्यात पाण्याची तीव्र टंचाई भासते आहे. डोंगर उजाड आहेत. डोंगरधारांवर निष्पर्ण वृक्ष पावसाची वाट पहात आहेत. जनावरांना आता 

हिरवा तर नाहीच नाही; पण कोरडाही चारा कुठे राहिलेला नाही. भटकंतीच्या वाटेत चाऱ्याच्या शोधार्थ रानोमाळ फिरणारी एक काळीमाय दिसली. एका उजाड गोठ्यात तप्त उन्हात सर्जा राजा हताश बसलेले होते..! 🏞️⛺🕊️